AudioHaNoiTV số 19: Tìm hiểu các chuẩn âm thanh xem phim

AudioHaNoiTV số 19: Tìm hiểu các chuẩn âm thanh xem phim

Chào mừng quý vị đến với AudioHanoiTV  - Đây là kênh truyền hình Online đầu tiên ở Việt Nam mang sứ mệnh “Chia sẻ - Kết nối đam mê cùng âm thanh” với thông điệp: 
TRIỆU KẾT NỐI - MỘT ĐAM MÊ

Quý vị và các bạn thân mến, trong video này AudioHanoiTV sẽ cùng các bạn tìm hiểu về các chuẩn âm thanh xem mà được rất nhiều người chơi âm thanh quan tâm. 

Muốn tạo ra cảm giác đắm chìm trong một bộ phim thì ngoài phần trình chiếu hình ảnh mãn nhãn, không thể phủ nhận vai trò của hệ thống âm thanh vòm đa kênh. Âm thanh bao vây lấy người xem, mang lại cảm giác đang ở giữa quang cảnh hành động, làm cho thính giả hoàn toàn bị say đắm bởi các quang cảnh trên phim và không còn nhận ra là họ đang ở trong thế giới thực nữa. Âm thanh vòm cũng đem đến cho người xem cảm giác như đang thưởng thức trực tiếp một buổi hòa nhạc hoặc một buổi biểu diễn liveshow.

Để tạo ra âm thanh vòm một cách hiệu quả, điều đầu tiên là cần tới một số lượng loa nhất định. Số lượng loa này phụ thuộc vào các đường tiếng của chuẩn âm thanh số đa kênh. 
+Kênh loa Center nằm ở vị trí giữa, có thể trên hoặc dưới màn hình chiếu phim, đảm nhiệm âm thanh lời thoại, các âm thanh chính từ phía giữa của cảnh quay.
+Kênh loa Front trái, phải ở phía trước mang phần âm nhạc, hiệu ứng âm thanh cùng một số lời thoại ở phía xa 2 bên góc.
+Kênh loa Surround trái phải tái tạo âm thanh môi trường và các hiệu ứng âm thanh vòm bên cạnh sau người nghe.
+Kênh loa Surround back trái phải nới rộng cảm giác âm thanh phía sau người nghe, tạo cảm giác không gian dày và liền lạc hơn. Kênh Surround back thường được hỗ trợ bởi chuẩn âm thanh 8 kênh cao cấp như Dolby TrueHD và DTS-HD 
+Kênh loa siêu trầm LFE đảm nhiệm toàn bộ phần âm trầm sâu và bổ trợ tiếng trầm cho toàn bộ các loa trong hệ thống. Kênh này sẽ do loa Subwoofer thể hiện.
+Kênh loa trần tái tạo các âm thanh trên đầu người nghe. Kênh này thường được hỗ trợ bởi 2 chuẩn âm thanh cao cấp nhất bây giờ là Dolby Atmos và DTS-X.

Bây giờ chúng ta sẽ tìm hiểu về các chuẩn âm thanh đa kênh thông dụng phổ biến hiện nay thường được mix trong các bộ phim.

Dolby Digital

Dolby Digital là tên của công nghệ âm thanh nén được phát triển bởi Dolby Laboratories. Dolby Digital có trên nhiều đĩa phim DVD-Video và được thấy thường xuyên trên đĩa DVD-Audio. Do có 5 kênh độc lập và một kênh siêu trầm, Dolby Digital được gọi là hệ thống 5.1. Tất nhiên, không phải tất cả các âm thanh ghi bằng Dolby Digital đều là 5.1, một số có thể ít hơn nhưng định dạng này hỗ trợ tối đa 5.1 kênh.

DTS

DTS là viết tắt tên công ty Digital Theater Systems Inc được thành lập năm 1993. Đó là công nghệ / giải mã âm thanh vòm 5.1 với chất lượng 20-bit, tốt nhất thế giới vào thời điểm ra mắt, công nghệ này cũng hỗ trợ 6 kênh âm thanh với chất lượng âm thanh trên mỗi kênh này vượt qua chất lượng âm thanh 16 bit trên đĩa CD thông thường. Khác nhau chủ yếu giữa Dolby Digital và DTS là DTS sử dụng chuẩn nén dữ liệu ít hơn, vì thế theo các chuyên gia, DTS có chất âm tốt hơn so với Dolby Digital

Chúng ta cùng tìm hiểu thế hệ kế tiếp của Dolby và DTS, đó là Dolby TrueHD và DTS Master Audio.

Dolby TrueHD

Hiện tại, đĩa Blu-ray sử dụng chuẩn Dolby TrueHD set-up tối đa 8 kênh (7.1 kênh), nhưng trên thực tế chuẩn giải mã này có khả năng xử lý nhiều hơn 8 kênh. Dolby TrueHD xử lý âm thanh đa kênh với tốc độ rất cao đạt 18 Megabit/giây, tần số lấy mẫu trên mỗi kênh là 96kHz/24bit. Người nghe có thể cảm nhận 1 cách chính xác từng đơn vị bit âm thanh thu được từ studio với chất lượng 100% không nén. 
DTS-HD

Phát triển từ hạt nhân của công nghệ nòng cốt DTS, chuẩn DTS-HD mới đã được ứng dụng trong 2 định dạng Blu-ray và HD-DVD. DTS-HD Master Audio là chuẩn surround đạt chất lượng âm thanh cao nhất hiện nay có khả năng tái hiện đầy đủ từng chi tiết dù nhỏ nhất của bản thu. DTS-HD Master Audio xử lý âm thanh với tốc độ cực nhanh 24,5 Megabit/giây đối với định dạng Blu-ray và 18 Megabit/giây đối với HD-DVD. Cũng như chuẩn Dolby TrueHD, DTS-HD Master Audio trình diễn một sân khấu vòm với 8 kênh không nén ở tần số lấy mẫu 96kHz/24bit. Nguồn âm thanh từ trường quay, phòng thu sẽ được giải mã nguyên vẹn, chuyển sang phần khuếch đại cho từng kênh và đưa ra ngoài qua loa.

**Sau một thời gian khá dài nghiên cứu, hai cái tên đáng chú ý nhất trong ngành công nghiệp âm thanh là Dolby Labs và DTS đã cho ra mắt Dolby Atmos và DTS đã phát hành DTS: X,  tạo nên một đổi mới mạnh mẽ trong sự trình diễn âm thanh vòm siêu trung thực. Cả hai công nghệ Dolby Atmos và công nghệ DTS: X đều là những định dạng âm thanh hướng đối tượng trong không gian ba chiều. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về 2 chuẩn âm thanh vòm cao cấp này.

Dolby Atmos

Phát triển từ chất lượng âm thanh vốn đã tuyệt vời của Dolby TrueHD, công nghệ Dolby Atmos tạo ra không gian âm thanh 3 chiều với sự bổ sung của kênh loa trần, kênh loa trần sử dụng ít nhất 2 loa trái/phải trên đầu người nghe, hoặc có thể nhiều hơn như 4 loa để tăng cường mật độ phủ âm. Dolby Atmos là hệ thống rạp hát tại gia đầu tiên không dựa theo kênh mà dựa theo chủ thể âm thanh. Những nhà làm phim sử dụng công nghệ Dolby Atmos có thể quyết định chính xác những âm thanh này bắt nguồn từ gì và nó sẽ di chuyển đến đâu. Họ có thể đặt và di chuyển âm thanh chính xác như những chủ thể độc lập trong không gian đa chiều, kể cả ở trên cao nên bạn có thể nghe chúng một cách tự nhiên. 

DTS: X

DTS: X được phát triển từ hạt nhân cốt lõi là chất lượng âm thanh xuất sắc nguyên bản của DTS-HD, tuy cũng mang nền tảng công nghệ là định dạng âm thanh hướng đối tượng, tạo ra âm thanh 3D bằng việc bổ sung kênh loa trần, nhưng DTS: X tỏ ra ưu việt hơn so với Dolby Atmos là vị trí lắp đặt loa không phải cố định theo sắp xếp từ trước mà có thể xê dịch đôi chút tuỳ ý muốn. Người nghe sẽ cần một AV Receiver với một microphone đặc biệt có khả năng xác định vị trí loa chính xác và tính toán được khoảng cách của các loa đến từ vị trí của người nghe. DTS: X còn mang ưu điểm là sự tương thích ngược khi vẫn cho âm thanh rất tốt với các AV Receiver chỉ hỗ trợ 5.1/7.1

Lựa chọn ampli xem phim thích hợp cho hệ thống tại nhà.

Người tiêu dùng luôn mong muốn được sở hữu những công nghệ mới nhất với giá thành hợp lý nhất, hiện nay chỉ với số tiền dưới 10 triệu đồng, đã có thể dễ dàng có được 1 chiếc AV Receiver hỗ trợ chuẩn âm thanh không nén Dolby TrueHD và DTS HD Master với cấu hình 5.1. Trong tầm giá này, các bạn có thể lựa chọn những mẫu ampli sau :

-    Denon AVR-X520BT ; Yamaha RX-V379/ V479; Pioneer VSX-329-K/ VSX-524-K .v.v.v..

Với số tiền đầu tư trên 10 triệu đồng, người tiêu dùng đã có nhiều sự lựa chọn hơn, tất cả các mẫu ampli xem phim đời mới với số tiền đầu tư này hiện đều đã giải mã được chuẩn Dolby TrueHD và DTS HD Master với cấu hình 7.1 trở lên, chuẩn âm thanh mới nhất Dolby Atmos và DTS: X cũng đã được rất nhiều ampli hỗ trợ, với chuẩn DTS: X người dùng có thể cần cập nhật firmware của ampli qua kết nối mạng. Với số tiền trên 10 triệu đồng, sự lựa chọn thường phụ thuộc chủ yếu vào công suất ra loa của mỗi ampli và số lượng kênh âm thanh hỗ trợ. Một số cấu hình setup hệ thống Dolby Atmos/ DTS: X thường gặp như sau:
-    5.1.2 với 2 loa gắn trần riêng biệt. 
-    7.1.4 với 4 loa gắn trần riêng biệt.
-    5.1.2 với 2 loa hỗ trợ Atmos dội từ trần ra. 
-    7.1.4 với 4 loa hỗ trợ Atmos dội từ trần ra. 

Một số ampli xem phim hỗ trợ các cấu hình setup trên:

-    Denon AVR-X1200W/ 4200W/ 7200W ; Yamaha RX-A660/ 860/ 1060/ 3060 ; Pioneer SC-LX 59/ 79/ 89 vv...

 Những loa hỗ trợ Atmos là một giải pháp tiện lợi cho những căn hộ không được thiết kế từ trước để hỗ trợ cho việc gắn loa trần mà âm thanh vẫn khá tốt. Tuy nhiên nếu người yêu xem phim muốn trải nghiệm tốt nhất công nghệ Dolby Atmos hoặc DTS: X thì giải pháp loa âm trần sẽ đem đến trải nghiệm hoàn hảo nhất.

Nào bây giờ chúng ta cùng điểm lại các chuẩn âm thanh trên

Vậy là chúng ta đã được tìm hiểu về các chuẩn âm thanh xem phim và các lựa chọn ampli xem phim cho hệ thống rạp hát tại nhà. Chúc các bạn có một buổi xem phim giải trí vui vẻ cùng người thân và bạn bè.